خطای 404 چیست؟

خطای 404 (با نام انگلیسی HTTP 404) یکی از رایج‌ترین خطاهایی است که کاربران هنگام بازدید از یک سایت با آن روبه‌رو می‌شوند. این خطا معمولاً با پیام‌هایی مثل «صفحه مورد نظر یافت نشد» یا «Page Not Found» نمایش داده می‌شود. این کد نشان می دهد وب سرور توانایی ندارد صفحه درخواستی را پیدا کرده و از مشکلاتی مثل اختلال در سرویس میزبانی سرور سایت، وجود تنظیمات نادرست در در دامنه و یا وجود لینک های شکسته نشأت می گیرد.

شناخت این خطا برای مدیران سایت اهمیت زیادی دارد، زیرا تداوم آن می‌تواند تجربه کاربری را کاهش داده و حتی بر سئو سایت نیز تأثیر منفی بگذارد. به همین دلیل در ادامه به بررسی علت خطای 404 می‌پردازیم و سپس روش‌های رفع خطای 404 در گوگل و رفع خطای 404 در وردپرس را بررسی می‌کنیم. همچنین توضیح می‌دهیم چگونه صفحات 404 را در سایت پیدا کنیم تا بتوان آن‌ها را شناسایی و برطرف کرد. اگر هدف شما بهبود عملکرد سایت در نتایج جستجو است، آشنایی با اصولی مانند سئو در مشهد و رفع خطاهای فنی مانند 404 می‌تواند نقش مهمی در افزایش کیفیت و رتبه صفحات داشته باشد.

ارور 404 در دنیای وب یک «بن‌بست» است. وقتی این خطا را می‌بینید، یعنی سرور سایت به شما می‌گوید: «مسیری که انتخاب کردی به هیچ مقصدی نمی‌رسد». این خطا در دنیای فنی، بخشی از کدهای وضعیت HTTP است که به مرورگر می‌فهماند محتوای درخواستی، دیگر در سرور وجود ندارد یا آدرس آن تغییر کرده است. اگر بخواهیم این اتفاق را با یک مثال ملموس درک کنیم، تصور کنید برای تولدتان یک جعبه کادوی زیبا هدیه می‌گیرید؛ بسته‌بندی شیک است، روبان دارد و اسم شما روی آن نوشته شده است. همه‌چیز نشان می‌دهد یک هدیه خاص منتظر شماست. اما وقتی با شوق جعبه را باز می‌کنید، می‌بینید داخلش خالی است! خطای 404 دقیقاً همین حسِ «خالی بودن» را به کاربر منتقل می‌کند؛ جایی که لینک، عنوان و حتی نتیجه جستجوی گوگل به کاربر وعده داده‌اند چیزی در آنجاست، اما پس از کلیک، او با یک فضای خالی مواجه می‌شود. این اتفاق یکی از مخرب‌ترین عوامل در تجربه کاربری (UX) است، چون مستقیماً اعتماد کاربر به سایت را کاهش می‌دهد و او را ناامید از صفحه خارج می‌کند.

علت خطای 404 چیست؟

خطای 404 در واقع زمانی رخ می‌دهد که مرورگر موفق به برقراری ارتباط با وب‌سرور شده است، اما سرور نمی‌تواند منبع درخواستی (صفحه، تصویر یا فایل) را پیدا کند. این اتفاق دلایل مختلفی دارد که رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:

حذف یا انتقال صفحه: ممکن است مدیر سایت صفحه‌ای را حذف کرده باشد یا آدرس آن را تغییر داده باشد، بدون اینکه آن را به آدرس جدید هدایت (Redirect) کند.
اشتباه در تایپ URL: گاهی اوقات دلیل خطا بسیار ساده است؛ یک غلط املایی کوچک در آدرس وارد شده در نوار مرورگر، باعث می‌شود سرور آدرس را نشناسد.
مشکلات تنظیمات DNS: اگر تنظیمات دامنه سایت به‌درستی روی سرور پیکربندی نشده باشد، سرور نمی‌تواند آدرس‌ها را به‌درستی ترجمه و مسیردهی کند.
حافظه پنهان (Cache) مرورگر: گاهی مشکل از سایت نیست؛ مرورگر شما ممکن است نسخه قدیمی و خطای قبلی را در حافظه خود نگه داشته باشد و همان را به شما نمایش دهد، حتی اگر مدیر سایت مشکل را رفع کرده باشد.
فایل‌های گمشده: گاهی کل صفحه لود می‌شود، اما فایل‌های جانبی مانند تصاویر، کدهای جاوا اسکریپت (JS) یا فایل‌های استایل (CSS) وجود ندارند این خطا مربوط به برنامه نویسی بک اند می باشد. در این حالت، بخش‌های خاصی از صفحه ممکن است با خطای 404 مواجه شوند.

رفع خطای 404 در گوگل

بازنشانی صفحه (Refresh) :قبل از هر اقدام پیچیده‌ای، ساده‌ترین کار را انجام دهید. دکمه F5 را بزنید یا روی آیکون Refresh در مرورگر کلیک کنید. گاهی اوقات این خطا تنها یک نوسان لحظه‌ای در اتصال است که با بارگذاری مجدد صفحه رفع می‌شود.
پاک کردن کش سایت :اگر همچنان با خطای 404 مواجه هستید، ممکن است مرورگر شما همچنان در حال نمایشِ نسخه قدیمی صفحه باشد. برای رفع این تداخل، کافی است کش (Cache) مرورگر خود را پاک کنید تا ارتباطی تازه با سایت برقرار شود. برای این کار در مرورگر کروم، کافی است از طریق سه‌نقطه گوشه سمت راست به مسیر Settings و سپس Privacy and Security بروید. در آنجا با کلیک بر روی Clear Browsing Data، گزینه مربوط به کش را انتخاب کرده و با زدن دکمه تایید، حافظه پنهان را پاک‌سازی کنید. پس از این کار، صفحه را دوباره رفرش کنید.
بررسی مجدد آدرس سایت :گاهی اوقات دلیل بروز خطای 404 بسیار ساده است؛ یک خطای تایپی کوچک، جا افتادن یک حرف، یا اضافه شدن یک کاراکتر ناخواسته در نوار آدرس مرورگر (Address Bar)، باعث می‌شود سرور آدرس درخواستی را نشناسد. برای رفع این مشکل، آدرس وارد شده را با دقت بررسی کنید و مطمئن شوید که کاراکترها دقیقاً مطابق با آدرس صحیح سایت تایپ شده‌اند.
از دستگاه یا مرورگر دیگری امتحان کنید :برای اینکه مطمئن شوید مشکل واقعاً از سایت است و نه از سیستم شما، بهترین کار «تغییر محیط» است. سعی کنید همان آدرس را در مرورگر دیگری (مثل فایرفاکس یا مایکروسافت اج) باز کنید یا از دستگاهی متفاوت استفاده کنید. گاهی اوقات تداخلِ افزونه‌ها (Extension) یا تنظیمات شخصی‌سازی‌شده در یک مرورگر خاص، باعث می‌شود سایت به‌درستی لود نشود؛ امتحان کردن در یک مرورگر دیگر، به شما کمک می‌کند تا این فرضیه را بررسی کنید.
از حالت ناشناس (Incognito) کمک بگیرید :گاهی اوقات تداخل کوکی‌ها باعث بروز خطای 404 می‌شود. برای اینکه سریع متوجه شوید آیا مشکل از مرورگر خودتان است یا سایت، از حالت ناشناس استفاده کنید. در این حالت، مرورگر بدون استفاده از اطلاعات ذخیره‌شده قبلی، صفحه را درخواست می‌کند. اگر سایت در حالت ناشناس (Incognito) به‌درستی نمایش داده شد، یعنی مشکل از کش یا کوکی‌های مرورگر اصلی شماست و با پاک کردن آن‌ها (طبق روش شماره ۴) مشکل کاملاً رفع می‌شود.

رفع خطای 404 در وردپرس

وردپرس به دلیل انعطاف‌پذیری بالا، محبوب‌ترین سیستم مدیریت محتواست؛ با این حال، گاهی اوقات تغییرات جزئی در تنظیمات (به‌ویژه در بخش پیوندهای یکتا) می‌تواند باعث شود برخی صفحات سایت در دسترس نباشند و خطای 404 نمایش داده شود. اگر در سایت وردپرس خود با این خطا مواجه شده‌اید، راهکارهای زیر به شما کمک می‌کند تا مشکل را ریشه‌یابی و حل کنید :

- - اصلاح تنظیمات پیوندهای ثابت (Permalinks)

گاهی اوقات تداخل در فایل .htaccess یا تنظیمات پیوندها باعث می‌شود وردپرس آدرس صفحات را اشتباه تشخیص دهد و خطای 404 نمایش دهد. برای رفع این مشکل، لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید :در پیشخوان وردپرس به بخش Settings و سپس Permalinks بروید و بدون دست زدن به هیچ گزینه‌ای، به انتهای صفحه رفته و روی دکمه Save Changes کلیک کنید. همین کلیک ساده کافی است تا وردپرس تمام تنظیمات لینک‌ها را «رفرش» و فایل‌های مربوطه را بازسازی کند. اگر پس از این کار همچنان خطا پابرجاست، احتمالاً ریشه مشکل در تنظیمات دستیِ فایل .htaccess است که باید بررسی شود.

- - بازنشانی یا ویرایش فایل .htaccess

اگر با روش اول (تنظیمات پیوندهای یکتا) مشکل حل نشد، ممکن است فایل .htaccess شما دچار آسیب یا تداخل شده باشد. برای اصلاح آن مراحل زیر را دنبال کنید:دسترسی به فایل: از طریق کنترل پنل هاست (مانند cPanel یا DirectAdmin) وارد بخش File Manager شوید.مکان‌یابی: به پوشه اصلی سایت (معمولاً public_html) بروید. فایل .htaccess را در همان‌جا پیدا کنید. (اگر فایل را نمی‌بینید، از تنظیمات File Manager گزینه Show Hidden Files را فعال کنید).پشتیبان‌گیری و نام‌گذاری مجدد: برای اطمینان، روی فایل .htaccess راست‌کلیک کرده و آن را به نامی مثل .htaccess_old تغییر دهید. این کار باعث می‌شود فایل فعلی غیرفعال شود.ایجاد فایل جدید: یک فایل جدید با نام دقیق .htaccess بسازید و کدهای استاندارد وردپرس را در آن کپی کنید.ذخیره تغییرات: فایل را ذخیره کنید و دوباره سایت خود را بررسی کنید. با این کار، وردپرس مجدداً قوانینِ مسیردهی آدرس‌ها را بازنویسی می‌کند و به احتمال زیاد مشکل 404 رفع خواهد شد.

- - استفاده از (Redirect 301)

اگر صفحه‌ای از سایت را حذف کرده‌اید یا آدرس (URL) آن را تغییر داده‌اید، نباید آن را به حال خود رها کنید. ریدایرکت ۳۰۱ بهترین راهکار برای هدایت هوشمندانه کاربر و موتورهای جستجو به آدرس جدید است. این کد به گوگل می‌فهماند که صفحه موردنظر «برای همیشه» به آدرس دیگری منتقل شده است؛ با این کار، اعتبار (SEO) آن صفحه حذف نمی‌شود و کاربر هم با خطای 404 روبرو نخواهد شد.

- - بررسی وضعیت DNS دامنه

اگر به‌تازگی دامنه را به سرور جدید منتقل کرده‌اید یا از سرویس‌های CDN (مانند کلودفلر) استفاده می‌کنید، ممکن است مشکلات DNS باعث بروز اختلال در نمایش صفحات شود. در این حالت، اگر دامنه به آی‌پی (IP) اشتباهی اشاره کند، سرور نمی‌تواند محتوای سایت شما را پیدا کند و ممکن است با خطای 404 مواجه شوید.

رفع خطای 404 در گوشی اندروید

رفع خطای 404 در گوشی اندروید تفاوت چندانی با مرورگر کامپیوتر نداشته و دلایلی همچون سیگنال ضعیف اینترنت، تایپ اشتباه آدرس سایت و وجود کش در درون سایت باعث بروز این خطا در گوشی های اندروید می شود. کاربران می توانند با تغییر مرورگر یا حتیدستگاه اندروید نیز این مشکل را برطرف کنند.

تفاوت خطای 404 با سایر خطاهای HTTP

درک تفاوت میان انواع ارورهای سایت نقش مهمی در رفع آنها دارد. اقدام اشتباه برای رفع انواع خط نتیجه عکس خواهد داشت. به طور کلی پیام اصلی هر ارور در سایت متفاوت بوده و وضعیت آنها در سئو نیز یکسان نیست. بطور کلی در ارور 404 آدرس درخواست شده وجود خارجی ندارد در حالی که در اکثر خطاهای سایت آدرس وجود دارد.
کد وضعیت 404 = صفحه پیدا نشد.
کد 410 = صفحه برای همیشه حذف شده
کد 403 = دسترسی به صفحه ممنوع است
کد 500 = به معنی خای داخلی سرور
کد 301 = به معنی انتقال دائمی صفحه است

تاثیر خطای 404 بر تجربه کاربری و نرخ خروج

ارور 404 باعث شکست در انجام کار و به نتیجه نرسیدن جستجوی کاربر ( UX ) است. در اینصورت در ذهن کاربران احساس اتلاف وقت ایجاد می شود. در سایت های فروشگاهی یا خدماتی این ارور به معنای به روز نبودن سایت خواهد بود. درصورتیکه کاربران در روند خرید از سایت با این ارور برخورد کنند، باعث عدم علاقه مندی به ادامه خرید خواهد شد.
همانطور که می دانید وقتی آخرین صفحه ای که کاربر با آن مواجهشود 404 باشد، نرخ خروج سایت بالا می رود. میزان شدت اثر نرخ خروج بسته به داخلی یا خارجی بودن لینک و همچنین شکسته بودن لینک های داخلی تغییر می کند.

آیا گوگل سایت دارای خطای 404 را جریمه می کند؟

وجود تعداد زیادی ارور 404 در صفحات سایت امری طبیعی بوده و به طور کلی این فرایند در لیست جریمه ( Penalty ) گوگل قرار نمی گیرد. در این مورد می توان گفت خطای 404 باعث جریمه مستقیم نمی شود اما افت غیرمستقیم برای سایت رقم می زند.

چگونه صفحات 404 را در سایت پیدا کنیم؟

برای پیدا کردن صفحات 404 در سایت لازم است بتوانید این صفحات را به درستی شناسایی کنید. بهترین ابزاری که برای شناسایی کد خطای 404 استفاده می شود Search Console است. علاوه بر این ابزار مشهور گوگل، ابزارهای Crawl همچون Ahref، Screamin Frog و Semrush برای شناسایی لینک های شکسته استفاده می شوند. انتخاب راهکار اشتباه باعث آسیب بیشتر به صفحات سایت شما می شود.

کلام آخر
خطای 404 یعنی صفحه‌ای که کاربر درخواست کرده در دسترس نیست؛ معمولاً به‌خاطر حذف یا تغییر آدرس صفحه، لینک‌های شکسته یا اشتباه تایپی رخ می‌دهد. این خطا جریمه مستقیم گوگل را به‌دنبال ندارد، اما می‌تواند تجربه کاربری را خراب کند، نرخ خروج را بالا ببرد و روی ایندکس و سئوی سایت اثر منفی بگذارد. با شناسایی صفحات 404 از طریق Search Console و ابزارهای کراول و انتخاب راهکار درست مثل انتقال لینک یا اصلاح لینک‌ها، می‌توان این مشکل را به‌صورت اصولی برطرف کرد.